Ħaġar Qim

Starsze niż piramidy

Ħaġar Qim (wymowa: "hadżar im") to kompleks megalitycznych świątyń na południowym klifie Malty, z widokiem na morze i wysepkę Filfla. Datowany na ok. 3600-3200 p.n.e., jest starszy od Wielkiej Piramidy w Gizie o ponad tysiąc lat i od Stonehenge o sześćset. Nazwa oznacza "stojące kamienie" w języku maltańskim.

Kolos z wapienia

Świątynia jest zbudowana z globigerinowego wapienia, miękkiego kamienia, który twardnieje po wystawieniu na powietrze. Największy blok w kompleksie waży ok. 20 ton i mierzy 6,4 metra długości. Budowcy neolityczni nie znali koła ani metalu. Prawdopodobnie transportowali bloki na kamiennych kulach ustawionych w rowkach, działających jak łożyska kulkowe.

Światło przesilenia

W dniu przesilenia letniego (ok. 21 czerwca) promień słońca przechodzi przez mały otwór w zewnętrznym murze świątyni i pada dokładnie na jedną z wewnętrznych płyt. To zjawisko wskazuje, że budowniczowie mieli zaawansowaną wiedzę astronomiczną. Podobne ustawienie astronomiczne można zaobserwować w sąsiednich świątyniach Mnajdra.

Praktyczna rada: Odwiedź 21 czerwca o wschodzie słońca, żeby zobaczyć efekt przesilenia (darmowe wydarzenie Heritage Malta, wymaga rezerwacji). Codziennie wstęp 10 EUR, łączy się z Mnajdra (15 minut spacerem). Namiot ochronny nad świątynią chroni kamienie, ale utrudnia zdjęcia.